ياداشت پراكنده ازدفتربرگ درگرداب
ولی رحمكيان

جنايات ناشي

از زمام حكومت امين- هاشمي دردهكده هاي درواز

ومردان  دليرت  را ، به زير تانك ها كشتن	ز دامان  تو  بيرون  جمله  فرزندان  تو  مردن
جوانان غيورت را، چه بي رحمانه سركندن (1)	تو  را اي  زاد كاهم ، ميهن  و گهواره  خوابم !
كه سرمعلم مكتب را به بندي  سخت  پيچيدن	نشد  هرگز  بيرون  ازخاطرم ، آن  لحظه  عمرم
ولي اين ظالمان، ازخانه اش كشكش كنان بردن	بوقت بردنش، زن ميگريست وطفلش فغان ميكرد
تبارش را سيه پوش و عزيزان را به غم شاندن	نشد  واقف  زحالش  كس ، زبعد بستن   و بردن
ستون معرفت ، علم وادب  را يكه  بشكستن (2)	به  جرمي  ستمي ، هفتاد وهفت تن رابريدن سر
تمام   ثروتت  غارت  نموده و  پاك  د ز د يدن	درختانت وطن خشكيد وزرعت سوخت درخرمن
كتاب  و دفتر و ديوان  و قران را بسو ز يدن	كد ا م  انسان  مي با يد ، كه  تا مكتب  بسو ز ا ند
به ناحق خون مردم  را ، بدست خود بريزيدن	تمام  فكر  روشن  ، رفته  براستوره ها  پيوست
وتخم  فيتنه  را  د رسر زمين  ما، بكا  ر يدن	ميا ن   ما   نفاق   اندا ختن  ، بعد   سران  ما
زجهل ،اين ناجوان مردان، به فكر فتنه  نازيدن	ببستند  باب  علم   و دانش ا ز دنياي ما  يكسر
به قلب مادران خنجرفروبردند وباليدن (3)	فجايع  آنقدر سرزد، كه برفكري  نمي گنجد
يكايك جمله راكشتن وباقي ازوطن روفتن	زمان برگشت وجاهل گشته شد برمسندقدرت
بساگردن فرازان را به گورستان هاسفتن	دوام  كشتن  و بردن  نشد كم  از ديار من
وخون يكديگرربر تقسيم اموال ها خوردن	نتنها كشتن و بردن نمودن خانه ها غارت
به عزاي  عمومي  مردم  مارا  كشا نيدن	زاهل  خانه  يك كشتن واهل خانه هم كشتن
نهال  دوستي  كندن  نهال  دشمني  شاندن	نه آوردن  بجا گفتار حافظ راو بر عكسش
به سر خود ميزنند حالا وراه خود نميابن	چووحشي پاره كردن آدم وانسان ونسلش را
هرانكس كشت اوهم كشته شدباچشم سرديدن	كسي را مغزخشكيده  ، سخن تاثيركي دارد
به چشم سربديدند  وولي هرگ زنفهميدن	زموسيي كليم الله سخن برحق به اخباراست
بكشتن  زاده  آدم   ونامش هم نپ رسيدن	اول  پرسش بفرمودند و بعدَ  امر كشتن را
كلام حق بجا گفتندوبرعكسش عمل كردن	مسلمان دركجايابي كه انسان سرزتن گيرد
ولي آدم كشان از آتش دوزخ نترسيدن	خداوند  آدمي  را ، آفريد و آتش و  دوزخ
زنان وطفلكان كشتندو با اين هم نياسودن	چو گرگ اندرزمستان تشنه انددرخون آدمها
واين طفلان مسكين هم به جرمي بيكسي مردن	به دنيا آمدن طفلان و مادر بي  پدر ديدند
به تاريكي ره خودرا چسان بيهوده پيمودن	چراغ راه خود كشتن به ناداني وكم عقلي
چه بيرحمانه لب هاواعضاي مرد ببريدن	نه شرمي ازخداكردندوني ازمردم آن ده
شكم آدمان را چون پلنگ بيشه بدريدن	به صورت آدمي اندوبه خصلت خرس درجنگل
سرحاجي  نابينا به زي رسنگ  بچكيدن	كشال شاخ  توت  امام مسجيد ميشود باور
زجهل خود چنين كردندوسويش ديده خنديدن (4)	چو هيزم دربخاري  پيكرآدم  كسي  ديده
زشمس ومولوي سري سما هرگزنه جويدن	سخن ازسعدي هرگيزني وبيدل كس نميداند
سراتن اجنبي ازخون ايشان باده نوشيدن	به دهل دشمنان رقصيدن واز خودبرون رفتن
زدست جهل آدم هاازاين دهداري كوچيدن	نه ملت ارزشي  دارد نه آدم عضوانسان است
به چشم يكديگرديدند وازديگرنه شرميدن	چنان  پست فطرتي  كردن كه اولاد  ديگركشتند
به كامعارفان تلخ آب گرديدرخت خودبستن	مسلح  آدمان  آزاري  اهل  معرفت  كردند
وطن  راواگذاريدن به غربت روي آوردن	چه  كرد  اهل خر دبا اين همه ديووددواژدر
ولي براجنبي دادندبه جرم خود بي افزودن	ملامت  دايما كردند  ديكر هارا اجيرانند
سران حق به نزد ناكسان مردارومردودن	نشدفرزنداين ملت به ميهن پاسان هرگز
كسي ارگفت حق اورابه زندان سيه كردن	حقيقت گفتن وبشنيدنش تلخ است برناحق
به مردم حامي خودگفتندوخودبراهريمن دادن	نژ اد خود ندانستند واصل خود  نميد انند
به غارت كردن وكشتن چلي هارا بفرمودن	ملا و مولوي آد م رباي پيشه  خود  كرد
مسلماني رهاكردن دودست فيتنه  بوسيدن	ملاي ماوهابي گشت وشاگردش بهاي گشت
بخيلي پيشه كردندوبه ياران كينه ورزيدن	براي ثروت وسرمايه دنياي دون اين قوم
سري تقسيم كرسي ها به يكديگربجنگيدن	فريب وفيتنه يكجا گشت وحق نابودبرباطل
قوماندان وملا ومولوي هم درپي سودن	نه  دارواست، ني درمان ودرمان گردراين كشور
درون گورها هرچي كه پيداگشت بفروختن	تمام سنگ گورستان اين كشوركراچي رفت
وشيرباغ راپوستش بكندندوبي پوشيدن	زباغ وحش فيل درخانه لالا فتح شان رفت
وخرسان درهمانشب دشتبرچيرابي پيمودن	شغالان گيريه ميكردند به حال زار ميمون ها
و آثا ر درون  موزيم  يكباره  نا بودن	زفير طوپ شهرماشده  بر خاك ره  يكسان
زبي آبي هكه گلها دراين گلشن بخشكيدن	به باغي هم درختي را به جاي خود نمي بيني
زنان وپيرمردان را بخوابانيده  لمبيدن	نديدم  سيلي  ناخورده  كسي را و نميدانم
به فتواي ملا شينواري اينها ردومردودن	قيام  مردم  ما  درميان  فيتنه  نابود  است
به فرزندان ايشان پيشوا گشتندومرشيدن	به نيرنگ حيله كردن دوپسررا باپدر كشتند
نباشددشمنان برماديگرچشم طمع دوزن	رسدروزكه مردم فيتنه رارويش سيه سازند
به جاي گندم وجودرزمين كوكناركاريدن	زدست  دشمنان مردم نه نان بل خون  دل ميخورد
كي داندانكه كفرندياكه غرق فكرمنصورن	به مليون آدمي كشتن دوملحد نام شان كردند
ويا اندر ديار ما  ازين  گلها   نرويدن	خزاني بي بهاري بود گل درغنچه اش پژمرد
وگررويد لگد مالي شد ودرجاي پژمردن	نه گندم رويدني جو بجزكوكناروبنگ وچرس
حماسي داستان هارابه طرف ما پراكندن	اگر كس  ازمزار  خفته گان  مانمي  آيد
برفتند  آن ها  بر ابد  ، آنجا بخوا بيدن	نبا شيد اي جوانان  انتظار مردگان هرگز
چنان اژداد ما كه ازبراي ما  بكوشيدن	بكوشيداي  همه  انسانها  ازب رآدم ها
به خصلت آدمي رابرسرش صدميخ كوبيدن	نه چون انسان دورماكه تنها آدمي شكلند
به دربار خداكردند دع اوجمله  بيگرستن	بزرگ وكوچك وطفل وصغيرمردم كشور
كه  اينها  خانه خلق خدا ازبيخ  كاويدن	دعابرآسمان كردن كه خان ظالمان سوزد
به(وي)عاريت در(وي)مردم رفته(وى)كردن	زخارج .عده هاكردن كه نان روغني آريم
سخنهايم به پيش كس به يك جوهم نه ارزيدن	ز درواز بدخشان داستان  اينجارسيد  اما
عزيزان زمان اين كوششم ناديده بگرفتن	كشيدم  رنج تا اين داستان درنظم  آوردم
اگرماهم  ديگر گرديم سخنها باز موجودن	زمان اكنون ديگرشدماديگراين رودكي گفته
نه تنها من چنين هستم ديگرهاهم چنين بودن	نمي رنجم اگركس خرده ميگيردبدين شغلم
مگر هستند، افراد  سخن  را  آرزو مندن	كسي راعشق مردم نيست اين معني نميداند
برون از مرض  آن كشور ،ورقهايش  بترشيدن	نوشتم ،  داستان  حق ،  زدست مردم   نا حق

تشريحات:

(1)-درواز

(2)-شهيدانيكه،  فقط به جرم ستمي عمدا وقصدا اعدام شدند چون همه ايشان را ازنزديك ميشناختم نام مبارك شان راهميشه درخاطردارم، باافتخاريادشان راگرامي ميدارم وبه بازمانده هايشان تسليت عرض ميكنم؛ جادارد از همياري داكترصفي تشكري كنم واگرنام شهيدي ازيادم رفته باشد ، به ياري شما نيازدارم.

لست یک تعداد شهیدان گلگون کفن درواز:

1-مولانا بحرالدين باعث، دبیراول محفل انتظار ورهبرسازمان فداییان زحمتکشان افغانستان.

2-انجينرحسن عضودفتراجرائیۀ محفل انتظار.

3-دولت حكيم عضودفتراجرائیۀ محفل انتظار.

4-عين الدين بهادری اولین شهید محفل انتظار(سال 1354)

5-جلال الدين عصمتی دومین شهید محفل انتظار(سال 1354)

6-نعمت الله خان هورخش معلم

7-عبدال اول معلم

8-محمدنادرخان رحمكيان شاگرد مكتب روشان

8-خيرالله خان معلم

9-بيگي جان خان مامور

10-بيگي جان خان خسرو

11-تاج الدين خان بسمل معلم

12محمدجان خان شهريار معلم

13-ابراهيم بيگ دهقان

14-عبدالاحمد دهقان

15-بحرالدين د رحمكيان

16-اسراررحمكيان

17-محمدسيدبيگ متعلم

18-بيبي سره پاچا همسر ملا محمدانوربارز

19-كابل حسين حميدخان معلم

20-سيدالرحيم خان مامور

21-مولادادخان مامور

22-ايشان خان معلم

23-آدم خان دلاور متعلم

24-ملا عبدالصمد امام مسجيد زنگ

25-رحمن متعلم

26-ايشان ذكرالدين معلم

27-ملاصنوبرامام مسجيد جوگاني

28-حاجي اسمعل بيگ جيهون قريه دار جامرچ پايان

29-انورخان معلم

30-ميرآغا ستاري

31-سيدآغا هجر معلم

32-ملاسراج الدين دهقان

33-جمعه متعلم

34-شاه محمد خان معلم

35-اقبال شاه خان مامور

36-دولت ميرخان معلم

37-قربانعلي متعلم

38- دولت بيگ خان سرمعلم

39-باي محمدخان معلم

40-ميرزانعيم خان معلم

41-سيف الله خان معلم

42-خوشقدم خان معلم

43-ميربچه خان معلم

44-دولت بيگ خان نركله معلم

45سلام الدين خان معلم

46-اسلام ادين مامور

47-حبيب الله خان معلم

48-عبدالوهاب خان معلم

49-احمدخان ودابي متعلم

50-محمدالدين خان معلم

51-بلك خان مامور

52-عين الدين خان معلم

53-حبيب الله خان جويي معلم

54-اسلام الدين خان سر جويي معلم

55-معين الدين آروني متعلم

56-قدرت الله جلال متعلم

56-ملا الحام دانش جو

57-ملا اسلام الدين امام مسجيد ونداگ

58-عزيزالله دروازي آوازخوان

59-فتح الله دروازي آوازخان

60-اينجينرشرف الدين شرف

61-خوشقدم خان اوبغني معلم

62-محمد ملا خان معلم

63-عبدالجبارخان معلم

64-رباني خان دانش آموز

65-پيرمحمد دانش آموز

66-عوض الله بيگ معلم

67-سرورخان ودابي مامور

68-ميرمحمد قلندر مامور

69-شيرعلي متعلم

70-فيض محمد كوفي متعلم

71-دولت نظركوفي معلم

72-حامدخان كوهي معلم

73-سيدامرالله متعلم

74-احمد ورفدي متعلم

75-زيورشاه متعلم

76-عبدالرووف معلم

77- عطا محمد آهنگر

78-فيروزخان معلم

(3) مادراستادبارز

(4)دهقان بچه كه در بخاري معلم باقي در رزوي سوختانيده شد