سخنرانی وابرازنظرتاریخی استاد واصف باختری
درمورد زبان فارسی وسیاست فرهنگ ستیزی قبیله گرایان

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

مقالات بیشتر در بخش فرهنکی سایت

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

توجه !  از دوستانی که در این بحث اشتراک می ورزند،احترامانه آرزومندیم که  درنبشته های خویش عفت قلم را مراعات نموده ، بجای دشنام دادن و اهانت به دگراندیشانشان از دلایل منطقی  وشواهدتاریخی استفاده نموده ، نظرات شان را پیرامون موضوع بحث مان (کاربردواژه های زبان فارسی )  ارسال فرمایند.(نظرات شما بعد از جمع آوری به شورای ملی ارسال خواهد شد) .  تشکر

----------------------------  نظرات شما عزیزان :  ---------------------

Date :2008/08/21 : ولی رحمکیان
جناب دهقان پور و نماینده های برحق مردم افغانستان : حضوری تمام شما سلام واحترام دارم بعداز تقدیم سلام در مورد واژه ها ی دانشگا ودانشکده ،پوهنتون وپوهنحی نظر من چنین است از آنجای که ما باین اقوام و قبایل مختلیف در یک کشور بی در ودراوزه وهمیشه اشغال در اشغال باهم زنده گی می نمایم . مطابق قانونی انسانی ومسلمانی باهم برادر و خواهریم . باید در برابری ،تساوی حقوق ، بامحبت و صداقت در آبادی و عمران کشور بکوشیم .و برویم آهسته آهسته به طرف ملت شدن ما هر وقت به ملت دولت واحد برسیم میتوانیم در مورد زبان ملی ،سرودملی وهویت ملی سخن بزنیم تقاضاء من از تمام شما نماینده های مردم در پارلمان کشورم این است که در لوحهء و یا دیوار این مرجعهء دانش آموزی به تمام زبان های که قانون اساسی برای شان حق رسمیت زبانی مردم افغانستان را داده است نوشته شود . مثلا به زبان فارسی دری «دانشگاه »به زبان ازبکی «.....» و به زبان پشتونی « پوهنتون »چون ۳۵کشور در وطن ما حضور دارند به زبانی انگریزی «یونی فرسیتیت »هم نوشته شود تقاضای زمان همین است که هیچ قوم ویا ملیتی خود را بیگانه احساس نکند و هیچ قومی یا ملیتی خود را اصیل و صاحب .در غیر آن ما هرگز نمیتوانم با شعار برادری و خواهری وعمل غیر برادری وخواهری به وحدت ملی رفاح ملی و هزاران ملی دیگر برسیم این اعمال در گذشته از طرف حکومات که تمام ازقوم پشتون بوده اند تجربه شده و نتیجهء تلخش را ما چشیده ایم بگذارید تا سیر تاریخی خود را زبان های بی پیمایند بگذارید مردم به زبان مادری خود صحبت کنند .زبان ها بنا به ضرورت ایجاد شده اند و مردم داوطلبانه آنها را آموخته اند در هیچ جای این کره خاکی اطلاع نداریم که یک قوم برای دیگر اقوام به زور زبان ساخته باشد .غیراز همین کشور بی در و دروازه و بی قانون ما

Date :2008/08/20 : محمد ظهیر ظهوری
 آقایان و خانم ها! ضمن عرض سلام و ادب، ترقی هر ملت و کشور ترقی زبان آن کشور و ملت است و اساس ترقی زبان داشتن فرهنگ غنی و لغت نامه ای جامع آن است که مبرا از نواقص و بدور از واژ گان بیگانه باشد که هر قدر فرهنگ نامه غنی داشته باشیم، همان قدر پاسخگوی علم و فن آوری امروزمیباشیم از آنجایکه قانون اساسی،دولت را موظف دانسته تا در انکشاف زبان های کشورم افغانستان توجه جدی نماید. همجنان سازمان یونسکو که سازمان فرهنگی وابسته به سازمان ملل متحد همایش را در تحت عنوان روز زبان های مادری در شهر کابل برگذار نموده بود و مردم و دولت از آن استقبال و هر کدام در سخنانشان حمایت شان را اعلام داشتند که در انکشاف زبان ها توجه خاص و یکی از وظایف مهم دولت به حساب میاید بدین سبب حق هر گوینده زبان چه پشتو زبان باشدو چه فارسی زبان باشد با زبان مادری خود درس بخواند و بنویسد و از واژگان زبان مادری خود استفاده کند فلهذا چه عیب دارد که در کنار واژه پوهنتون وپوهنحی که مربوط زبان برادران پشتوزبان مااست دولت مردان ما بنویسند دانشگاه و دانشکده، باور کنید که من احترام دارم به همه زبان های کشورم. کدام تعبیض دراین راستا ندارم اما این مسله ای زبان مسله ای عادی نیست که من یا شمااز آن رد شویم بلکه خیلی مهم است و بگویم خوب فرق نمیکند باشد، اگر چنین کاری را بروی مصلحت کنیم در حقیقت جفای بزبان و فرهنگ کشور، مردم کرده ایم در حدود نود درصد از مردم کشور دارند به این زبان میخوانند و مینویسند و تبادل افکار مینمایند . اگر باور بخدا و دموکراسی و آزادی بیان دارید و در قانون بین المللی و قانون اساسی کشور بطور واضح تذکر رفته است که حق هر انسان است که بزبان مادری اش میتواند درس بخواند و گب بزند و حق آنها است که خداوند به آنها اعطا فرموده، هیچکس نمیتواند که حق آزادی آنها را در فرا گیری زبان شان از آنها بگیرد. اگر شما منظورتان این باشد که بر وحدت ملی صدمه میرساند ؟ بنظر من نه تنها که وحدت ملی را صدمه نمیرساند بلکه در تقویت وحدت ملی که شما از آن گلو پاره میکنید کمک میکند.واز طرف دیگر مردم خود را عملا دردولت میبند و این کار به آبادانی کشور و امنیت کشور کمک خواهد کرد و مردم مارا متحد تر خواهد ساخت. . بنابراین از نمایندگان محترم خواهشمندم که با این مسله احساساتی و مصلحتی برخورد نکنند که دردی را دوا نمیکند بلکه به درد ها می افزاید و فردا محکوم و نفرین تاریخ وفرزندان تان نشوید. تشکر

Date :2008/08/18 : عبد المعروف فیض ابادی مقیم مونتریال
دفاع ما ازکلمه دانشگاه ودانشکده ورتبه های علمی دانشگاهی حق طبیعی مابوده وهیچگونه بدبینی با زبان دیگری نیست. دردنیای امروزهرکس حق دارد به زبان مادریش آزادانه حرف بزند وآنانی که میخواهند این حق را ازما بگیرند درحقیقت حق خودرا محدودویا سلب میکنند. چون زبان فارسی زبان قوم خاصی درافغانستان نبوده بلکه زبان ملی وعموم مردم است. زبان آموزش وتحقیق علمی مردم ماست. دشمنی با این زبان فکرمیکنم دشمنی با علم وآموزش درافغانستان است. ما ازوکیلان افغانستان میخواهیم که با این زبان سطحی برخورد نکنند. محدود ساختن این زبان ضررش به جامعه ما هزارباربیشترازآنست که زمینه رشد آنرا فراهم کنیم. پیشرفت این زبان سراپا به نفع مردم ما بوده است چون درکشورما وکشورهای همسایه ما بیشترین آثارعلمی به فارسی نشرگردیده است. خیلی ظلم بزرگ است که فرزندان آینده کشوررا ازاستفاده این آثارارزشمند محروم بسازیم. به امید روزی که همه ما درکناریکدیگربرادروارزندگی نموده هیچ گروه وقومی را برترازدیگری نپنداریم.

Date :2008/08/18 : فریدون دولت حکیم ازشهرمونتریال کانادا
ضمن ادای احترام به گردانندگان سایت فراترازمرزها، بایدخدمت نمایندگان محترم مجلس افغانستان به عرض برسانم درکشوری که من زندگی مینمایم شاید بیشترازهزارملیت زندگی نماید. دراین کشوردوزبان رسمی وجود دارد که شهروندان آن حتماً باید به یکی ازاین دوزبان دسترسی داشته باشند. اما دولت کانادا سالانه ملیاردها دلاررا صرف رشد زبانهای دیگرنموده وبه همه ملیتهائی که میخواهند بزبان مادری خود نیزتحصیل نموده وازتاریخ وفرهنگ وزبان خود آگاهی داشته باشند بدون کدام مزاحمتی مساعدت مینماید ودرجشنهای ملی این ملیتها که با پرچمهای رسمی کشوری اصلی خودشان مزین است رهبران دولتی شرکت نموده وآنها را بیشترازپیش تشویق مینمایند. به نظرمن یکی ازدلایلی که دراین کشورهزارملیتی هیچگونه جنجالی وجود ندارد وهمه پیرو قانون عمل نموده ودرراه پیشرفت آن صادقانه کارمینمایند، همین احساس عدم بیگانگی است. ورنه اینجا باید به کانون تشنجات مبدل میگردید. ولی درکشورما که حتی حق گپ زدن را با زبان مادری سلب میکنند، روزتاروزوضعیت بحرانی ترگردیده ومردم دریک بی اعتمادی مطلق بسرمیبرند. چون اکثریت مردم درنتیجه برخوردهای غیرمسئولانه وبرتری خواهانه رهبران دولتی خودرا بیگانه با کشورخویش احساس نموده ودرخود دلبستگی نمیبییند. پس آرزوی ما ازرهبران ودولتمردان کشوراینست که به اینگونه برخوردها پایان بخشیده بجای دوری مردم واقوام باهم برادرازهمدیگر راه های نزدیکی وبرادری را جستجو نمایند. دراین صورت هم دولتمردان میتوانند با سادگی رهبری کنند وهم مردم با احساس برادری ومحبت به وطن درپی پیشرفت آن گردند. نباید به مسایلی که جزخون وروان مردم است بی اعتنایی صورت گیرد.

Date :2008/08/18 : بنیامین ازشهرمونتریال کانادا
سلام هموطنان عزیز! راستی وقتی من ازطریق پدرم خبرشدم که درافغانستان به دانش آموزان ودانشجویان اجازه نمیدهند که درمحیط مکتب ودانشگاه کلمات مخصوص این محیطهای آموزشی را بکارگیرند دچارشوکه شدم که این چه وضعیت است که برسرهم سن وسالان من آمده است. من درمحیطی زندگی میکنم که زبان فرانسوی وانگلیسی هردو درمکتب تدریس میشوند وهردوزبان رسمی کانادا هستند وما مجبورنیستیم که دروقت درس فرانسوی حتماً انگلیسی بگوئیم ویا دروقت درس انگلیسی فرانسوی. همچنان دروقت تفریح با کسانیکه انگلیسی تمایل دارند حرف بزنند هیچ مشکلی نیست ویا همینطورفرانسوی. وهمچنان جبری نیست که حتماً هردوزبان را یاد بگیریم. این بخود ما تعلق دارد. اما یکی ازاین زبانها را باید بدانیم. درمکتب، دانشگاه، مغازه ها ادارات دولتی، اشاره های ترافیکی وجاهای دیگرهمه تابلوها بخاطر رهنمایی مردم به هردوزبان نویشته شده است. اما وقتی شنیدم که درافغانستان اجازه نیست که دانشگاه بگوئی ویا دانشکده، حیران ماندم که این مردم بیچاره چه گناه دارند که حق ندارند بزبان مادری شان حرف بزنند. من زبان مادریم پشتو است وازپدرم فارسی اما درخانه فارسی گپ میزنیم هیچوقت مادرم نگفته که بچیم توحتماً پشتو گپ بزن. همین قسم درمکتب من دوست دارم که هردوزبان رسمی کانادا را یاد داشته باشم وزبان آلمانی را تصمیم دارم یاد بگیرم. روسی را قبلاً یاد گرفته بودم ونمیخواهم فراموش کنم. چون با بعضی بچه های مهاجرروسی وقتی روسی حرف میزنم خیلی خوش میشوند. زبان یاد داشتن هرچه بیشترباشد خوب است اما جبری هیچ چیزخوب نیست چون کاری که خلاف خواست آدم تحمیل شود حساسیت خلق میکند. پس نظرمن این است که بچه های افغانستان اگرزبانهای رسمی را یاد داشته باشند خوب است اما جبری بودن کارخوبی نیست. ازوکیلان محترم هم خواهش دارم که خواست همه مردم را احترام کنند وهیچ کسی را اززبان مادریش حرف زدن محروم نکنند.

Date :2008/08/18 : محمد داود عارفی مقیم مونتریال کانادا
خدمت آقای دهقانپوروهمه دست اندرکاران سایت وزین وباتعهد فراترازمرزها سلام تقدیم است! به نظرخواهی گذاشتن واژه های دانشکده ودانشگاه موضوع مهم وحیاتی بوده وبا قانونی شدن ورسمیت یافتن این واژه ها نه تنها ازبرخوردهای تعصب آمیز یک عده عناصرغیرمسئول میتوان جلوگیری نمود وهم با معیاری شدن مسایل علمی ودانشگاهی، این گره کورکه سالها دانشجویان را دربرابرهم قرارداده وازنزدیکی وهماهنگی آنان جلوگیری نموده، راه حل خودرا پیدا میکند. لذا نظرمن دراین مورد کاملاً مثبت بوده آرزومندم که واژه های هردوزبان رسمی مملکت قانونی گردیده وبرای بکاربرد این واژه ها هیچگونه مانعه وبهانه ای باقی نماند وهمینطورازنمایندگان مجلس جداً تقاضا مینمائیم که با زبان وفرهنگ مردم سطحی برخورد نه نموده وجلو هرگونه مماشات ومعامله های فرهنگ ستیزانه را بگیرند. درغیرآن فردا ازبازپرس مؤکلین خویش مصئون نمانده وپاسخوگوی این بی مبالاتی خویش خواهند بود

Date :2008/08/16 : میرزایی
درودبردست اندرکاران تارگاه وزین فراتراز مرزها!امیدواریم که نظروپیشنهادات مارا هم به مقام شورای ملی کشور برسانید. قراریکه همیشه گفته ایم وبرگفتار کنونی خویش تاکید میداریم، زبان وفرهنگ ستونهای استوار ملتها هستند وکشورها وملتها بیشتر از همدیگر با مشخصات زبانی وفرهنگی وبعدتر آن مرزی از هم فرق میشوند.زبان پارسی دری در سرزمین افغانستان، زبان بین الاقوام ومربوط به همه باشندگان این مرزوبوم است، اگرکاربرد واژه های این زبان از سوی شورای ملی ونمایندگان راستین برگزیده ء مردم تآیید وقانونی نشود، در حقیقت نا دیده گرفتن خواست اکثریت مطلق این سرزمین را بیان کننده خواهد بود. ما یک تعداد اعضای کانون فرهنگی افغانستان مقیم بلغاریا، از شورا ونمایندگان دلیر شورای ملی جدآ تقاضامندیم که، بیشتر از این در برابر این زبان جفا روا نداشته، در پهلوی زبان پشتو واژه های برحق زبان فارسی دری نیز رسمیت داده شود، در غیر آن روشنفکران ومردم با شهامت این سرزمین، خود دراین باره تصمیم خردمندانه خواهند گرفت و حیثیت نمایندگی کسانیکه دراین باره بی تفاوت باشند زیر سوال ابدی خواهد رفت. من به صراحت بیان میدارم که، وحدت ملی در برابری وبرادری ملی بمیان می آید نه در حاشیه گذاشتن ملیتهای کهن تاریخ وزبان همه گویا ! سعادتمند باشید. میرزایی به نمایندگی از هموندان کانون فرهنگی ...

Date :2008/08/16 : محمد عارف ازولایت هرات
به دست اندرکاران سایت وزین فراترازمرزها سلام! واقعاً موضوع جالبی است. ماهم شاهد بحث ومشاجرات تندی پیرامون واژه های دانشگاه ودانشجو ازطرف نمایندگان مجلس کشورهستیم. وقتی انسان مشاجرات غیرمنطقی ودورازنزاکت برخی نمایندگان را درباره زبان فارسی وواژه های علمی آن مشاهده میکند دچارحیرت میگردد که حق تلفی هم حد واندازه دارد. اکثرمطلق تحصیل کردگان پشتون ازبرکت همین زبان به علم ودانش راه پیدا نموده وشخصیت حقیقی را یافتند اما وقتی موضوع رسمیت وقانونیت واژه های این زبان بمیان می آید دچارشوکه شده گویا اینکه با قبول این مسئله هستی خویش را ازدست میدهند درحالی که احترام گذاشتن به زبان وفرهنگ دیگران درحقیقت احترام گذاشتن به فرهنگ وزبان خود میباشد. یقیناً با تحمل زبان وهویت دیگران است که ما میتوانیم به یک سازش وبرادری دراین کشوربرسیم درغیرآن با ایجاد اینگونه اختلافات آب به آسیاب دشمنان میریزیم. پس آرزوی ما ازنمایندگان مردم درپارلمان اینست که به قانونیت بخشیدن واژه های زبان فارسی توجه نموده وباعث حل مشاجرات دانشگاهی گردند. درغیرآن عاقبت خوبی درقبال نخواهد داشت.

Date :2008/08/16 : محمد ظهیر< برلاس >
کار برد واژه های دانشکده و دانشگاه موازی باپوهنحی و پوهنتون که با مخالفت بخشی از نمایندگان مجلس شورای دولت اسلامی افغانستان مواجه شده بیشتر به این علت است که زبان پشتو درون مایه و توانایی لازم را ندارد که موازی با زبان دری فارسی به موجودیت خویش ادامه بدهد بناءً شونیست ها به بهانه اصطلاحات ملی ثابت وتغییر ناپذیر لجوجانه میخواهند از کاربرد ونقش ملی ورسمی زبان دری فارسی انکار نمایند. درحالیکه عبارت یاجمله اصطلاحات ملی ثابت و تغییر ناپذیر در قانون اساسی به شهادت عده زیادی از وکلاونمایندگان مردم در تصویب قانون اساسی در متن نهایی تصویب شده قانون اساسی وجود نداشته همزمان باتوشیح رییس جمهور جعل در قانون اساسی شده واین عمل حیثیت واعتبارقانونی قانون اساسی رازیر سوال برده است . ضدیت با زبان دری- فارسی برای عظمت طلبان زیان بار خواهد بود،زیرا عمل نابخردانه آنهاعکس العمل هایی را باعث می شودکه به نفع آنها نیست. چنانچه حرکت فاشیستی وزیر اطلاعات و فرهنگ سبب شدتا گپ دانشکده و دانشگاه تا این سرحد برسد دست زدن به حساسیت های ملی عقده های سرکوفته و فرو خفته را تصعید می نماید . بهتر آنست بی سر و صدابپیذیرند که زبان دری فارسی زبان ملی ورسمی ، علمی ،ادبی وگفتاری مردم افغانستان است .

Date :2008/08/16 : صفی احمد ازبدخشان
آقای دهقانپورسلام! موضوی را که به نظرخواهی گذاشتید تشکرمیکنم. این حق طبیعی هرانسان است که باید به زبان مادری خود حرف بزند وهرواژه ای را بکارمیبردآزاد باشد. اما متأسفانه درکشورما این حکومت ها است که به انسانها حق سخن گفتن را میدهند. حال وظیفه خدا را درروی زمین هم اینها بدوش گرفته اند. وقتی قانون حق هرزبان را مشخص کرده است این جای بحث ومشاجره ندارد. مقاومت دربرابرواژه های زبان فارسی که زبان گفتاری مردم افغانستان است وزبان ترجمانی وبین القومی اقوام افغانستان است، نادیده گرفتن حق همه مردم است نه تنها ازفارسی زبانان کشور. هرگونه غفلت وکلای کشوردرزمینه غفلت دربرابرخواست اکثریت مطلق جامعه ونفی همه ارزشها ومیراثهای بزرگ کشورمان است واینگونه برخورد جزایجاد فاصله ها وتشدید دشمنی ها که بازهم به نفع دشمنان افغانستان است، ثمردیگری نخواهد داشت. به امید اینکه روزی حقیقتها جای خودرا گرفته دیگرجنجال ودعوائی نداشته باشیم.

Date :2008/08/16 : عبدالسلام ازولایت غزنی
خداوند همه ی مارا هدایت کند که ازاین کشمکشهای خانمانسوزخلاص شویم. عجب دشمنان وطن موفقانه کارمیکنند ومارا دست به گریبان ساخته وآنها دنبال هدفهای خودهستند. دراین وطن سالها ما درکنارهمدیگرزندگی کردیم وبه هرزبانی که طرف می فهمید گپ میزدیم ومشکلات وطنی خودرا حل میکردیم اما امروزگپ زدنهای ما هم بدستوردشمنان ما است. هردوزبان پشتو وفارسی زبان رسمی کشوراست پس وقتی نامگذاریها به پشتوباشد به فارسی هم باید باشد. چه فرق میکند. اما این قدربیچاره شدیم که تا گپ زدن ونان خوردن وراه رفتن ما بدستوردشمنان تعین شده وپارالمان کشورهم ماه ها بجزجنجال کاردیگری ندارد. من یک پشتوزبان مسلمان هستم ومیدانم که وقتی زبان مردم را دولتها به اراده خود بگیرند آیا دیگرامیدی برای زندگی برادرانه باقی میماند؟ خدا همه ی مارا به لطف وبزرگواری خود هدایت کند. انشاالله

Date :2008/08/16 : عبدالوهاب پنجشیری ، دنمارک
هر دو زبان در قانون اساسی خود ساخته، به حیث زبان های رسمی شناخته شده اند و اینگونه دشمنی با واژه های زبان فارسی جز ایجاد فاصله و عدم اعتماد بیشتر میان مردم کشور ما فایده ی دیگری ندارد. آزادی بیان و حق انتخاب زبان برای سخن گفتن و نوشتن منحیث وسیله ارتباط و افهام و تفهیم از طبیعی ترین حقوق افراد یک اجتماع است و حد اقل در عصر حاضر محروم ساختن کتله ی وسیعی از مردم از حقوق اولیه انسانی شان کار درستی نخواهد بود. وکلای محترم پارلمان، خصوصا وکلای فارسی زبان و فارسی گوی موظف اند از رسمی شدن واژه های زبان فارسی و دفاع از میراث های گرانبهای زبان فارسی دفاع نموده وظیفه ایمانی شان را ادا نمایند.

Date :2008/08/15 : عبدالمجید ازشهرتخار
سلام آقای دهقانپور! دستت درد نکند که به زبان خود عشق میورزی. من ازاین پیشنهاد جداً دفاع میکنم وبه وکیلان نیزپیشنهاد میکنم که به هویت ما بازی نکنند. زبان فارسی زبان مادری ماست وما ازآن تا پای جان دفاع نموده آرزومندیم که وکیلان پشتوزبان با این موضع گیریهای کج اندیشانه به اختلافات بین الاقوامی دیگردامن نزنند ومردم بیچاره افغانستان را درگرداب دشمنی قومی غرق نکنند. پس این تلاشهای نا عاقبت اندیشانه هیچ سودی نبخشیده وبجزایجاد وتشدید دشمنی دست آورد دیگری نخواهد داشت. بجای این بی منطقی بهتراست که سرعقل آمده راه های دوستی را جستجونمائید. ما اززبان خود قطعاً حمایت نموده وآنرا جزناموس وسرنوشت خود میدانیم. اگربه زبان ما احترام نگذارید ازما هم توقع احترام نداشته باشید. درست است که با معامله گری چون قانونی روبرو هستید که وطن را فدای همسرخود میکند اما این وضعیت تا ابد نمیماند. حقیقت جای خودرا گرفتنی است، بهتراست به همین حق داده شده بسنده کنید ورنه روزی ازاین امتیازهم محروم خواهید شد. با این زبان دشمنی درحقیقت دشمنی با تاریخ، فرهنگ وارزشهای بزرگ ملی است. وقتی دشمنان بزرگ استعماری با تمام سازوبرگ اقتصادی ونظامی شان دراین دوهزارسال نتوانستند کاری کنند، دراین عصرتنقلاب فرهنگی وانترنیتی محال است که کسی جلو رشد این زبان بهشتی را بگیرد. فقط این دشمنی ها بازهم جلوگیری ازرشد طبیعی این کشوربوده وچند سال دیگرآنرا به عقب خواهد انداخت اما جلورشد این زبان را هیچ قدرتی نخواهد داشت. امروزهزاران هزارسایت فارسی است وهزاران هزار کتاب علمی بزبان فارسی. تلویزیون ورادیوی دولتی هم ازشما باد. آیا میشود جلو تلویزیون های ماهواره ی را گرفت. فقط خیره سری وجهالت خودرا به دنیا نشان میدهید وبس.

Date :2008/08/15 : فقیرحسین ازولایت بلخ
سلام عزیزان! سه صدسال است که سرکردگان قبایل خون میریزند، هزارهزارآدم میکشند، کوچ اجباری ودسته جمعی میدهند، کتاب سوزی میکنند وهیچ نشد که عطش خونخارگی این آدم کشان خاموش شود. حال تصمیم گرفتند که زبان مارا ببرند چون ازبرکت این زبان سواد وآدمگری را یاد گرفتند. من به شیرمادرم سوگند میخورم که اگربیش ازاین آدم نشوند وبه دیگران حرمت نگذارند من درتمام زندگی ام نه تنها ازاین فرهنگ سوزان نفرت خواهم داشت بلکه هرآنچه درتوانم باشد ازدشمنی با این جانیان دریغ نخواهم کرد. وقتی اینها نمیخواهند ازاین وطن وطن ساخته شود ما هم بیش ازاین اطاعت نکرده خداکند که این وطن درزیرزمین غرق شود. وبه وکلای فارسی زبان هشدارمیدهیم که با گذشت دراین مورد که زندگی وهویت ماست، به هیچ چیزشما رحم نخواهیم کرد. معامله وخود فروشی بس .

Date :2008/08/15 : راحله ازشهرمزارشریف
سلام به گردانندگان سایت وزین فراترازمرزها! من موضوع ای به نظرخواهی گذاشتیدخواندم وخدمت شماابرازنظرمیکنم که: درکشورمامتأسفانه مسئله زبان بازهم به یک معضل جنجالی مبدل گردیده وچند انسان مخالف همه ارزشهای تاریخی این کشوربدون اینکه به مخاطرات بعدی این مسئله نگاه کنند، چشم خویش را برروی حقایق بسته بازهم میخواهند افغانستان را درگرداب اختلاف وبحران نگهدارند ومسئولین این کشورهم بدون درنظرداشت سرنوشت ملی این مردم با این مسئله با سکوت برخورد مینمایند، که اینگونه برخورد مقامات ارشد دولتی نشاندهنده رضایت آنهامیباشد وآنها متأسفانه هیچ احساس مسئولیت نمیکنند. ازاینروخواهش ما ازنمایندگان مجلس این است که با این موضوع حساس کشوربی اعتنائی نکنند وبرای مردم افغانستان مشکل دیگری نیافرینند. چون مسئله زبان وآنهم زبانی که سده ها درپهنه وسیع منطقه زبان رسمی ودیوانی بوده وبه این زبان بزرگترین آثارعلمی آفریده شده وحضورجهانی ما دریونسکو وقدردانی شخصیتهای بزرگ این زبان ازطرف یونسکومرهون همین زبان بوده، بی اعتنائی وبی احترامی یقیناً واکنش های بزرگی را درپی خواهد داشت. لذا آرزوی ما ازنمایند گان مردم این است که درجهت قانونیت بخشیدن واژه های دانشگاه ودانشکده وسایرپشنهادات وزارت محترم تحصیلات عالی توجه جدی نموده ازگردونه رسمیت خارج نسازند. درغیرآن با صراحت میگویم که با این شیوه برخورد نه تنها دشمنان زبان فارسی شاد نخواهند بلکه خودرا بیش ازپیش درذهن دیگراقوام کوبیده وتجرید خواهند شد.

Date :2008/08/15 : ناظرحسین ازولایت کندز
سلام برادران عزیز! موضوع مهمی را به نظرخواهی گذاشتید. من ازاین پیشنهاد شما جداً پشتیبانی نموده وازنمایندگان مردم میخواهم که درجهت رسمیت وقانونیت بخشیدن واژه های دانشگاه ودانشکده توجه نموده زیربارفرهنگ ستیزان نروید. درغیرآن هرگزازاین نظام وسایرنظامهایی ازاین تیپ حمایت نکرده وازآنچه درتوان داشته باشم درجهت تخریب انحصارگرایان دریغ نخواهم کرد. این توهین آشکاربه زبان اکثریت مردم افغانستان میباشد. وهم ازآقای قانونی صریحاً میخواهم که ازاین معامله های خاینانه دست برداشته دست به موزه پاکی انحصارگران نزند. یکباربه سرنوشت ملی ما دربن خیانت کرده بس است. یک کمی بخون بزرگ مردی فکرکند که ازبرکت رهبری او آدم شده است. اگرمسعود بزرگ نمیبود، وظیفه قانونی چیزی جز ملا امامی مسجید دره خیل نمی بود. حال نه تنها بخون رهبرخود معمله کرد که به سرنوشت ملی وهویت تاریخی ما میخواهد معامله کند. خیانت بس است!

Date :2008/08/15 : احمد جاوید ازکابل
ازمدیرمحترم سایت فراترازمرزها تشکرمیکنم! نمیدانیم چرا این قبیله پرستان به واقعیت ها تن نمیدهند. کشوری که مهد تمدن وزبان شرین فارسی بودازدست این قبیله سالاران بخاک سیاه نشسته وامروزچشم امید ما به چند جلد کتاب فارسی چاپ ونویشته ایرانی هادوخته شده است. اینها نه همت رشد زبان خودرا دارند ونه میگذارند ازاین منجلاب وحشت طالبانی خلاص شویم. آخیراین گناه زبان فارسی است یا بی کفایتی قلم زنان پشتون که دراین سه صد سال نتوانسته اند زبان خودرا با وجود دردست داشتن حاکمیتهای سیاسی ازاین فقرنجات دهند. بجای اینکه به رشد زبان خود توجه کنند دودسته چسپیده اند بجان زبان فارسی که نباید رشد طبیعی خودرا دنبال کند. عجب درمصیبتی گیرماندیم. باورکنید وقتی انسان بی منطقی برخی ازاین افراد را میبیند ازاین کشوربیزار میگردد. ما ازوکیلان محترم جداً خواهش میکنیم که به زبان فارسی توجه نموده درقانونیت بخشیدن واژه های علمی ودانشگاهی آن کوتاهی نکنند. این جفای بزرگ است درحق تمام بزرگان ودانشمندان این زبان.

Date :2008/08/15 : سیراحمد ازکشورهالند
وای بحال این بیچاره گان واقعاً وقتی منطق بعضی وکیلان را آدم گوش میکند شاخ میکشد. دراین عصری که انسانهای دیگردرجستجوی زندگی درسیارت دیگرهستند، درکشورما حاکمان برای آدم چوکات سخن گفتن تعین نموده دستورمیدهند که این کلمه را حق داری بگوئی ودیگری را نه، این هم شد منطق! خدایا این ملت بیچاره را ازشراین طالبان رنگارنگ خلاص کن! اینها بدست خود قانون میسازند بازخلاف قانون ناقص وپاره پاره خود قرارگرفته دستورمی دهند که به این زبان حق داری حرف بزنی وبه زبان خودت نی. این هم شد دلیل ومنطق. اینها درسه صد سال ره خودرا گم کردند ومارا هم دراین گرداب جهل نگهداشته اند. اگرمن توان پیش روی ندارم توهم حق نداری ازمن قدم پیش بگذاری. من نمی خواهم متمدن شوم چون تمدن ضد قبله است، پس تو هم باید ازهمین فرهنگ سه هزارسال پیش ما باید اطاعت کنی. خدایا یا مارا ازاین مصیبت رهائی بخش یا اینهارا ازجهالت نجات بده همین قدرشکنجه به این ملت بس است.

Date :2008/08/15 : عبدالرووف شمال، مونتریال کانادا
اگر سرزمین ما خانه مشترک ماست،پس میراث های فرهنگی و مفتخرات آن نیز بین ما باید مشترک باشد. زبان پارسی برای همه اهالی آن سرزمین به یکسان خدمت کرده و میکند . درست مثل خورشید که بی هیچ تعصبی بروی همه می خندد و به همه گرما و روشنایی می بخشد، زبان فارسی نیز در انتقال دانش به همه گان به گونه ی برابر نفع رسانیده است. بی انصافی خواهد بود اگر اکثریت بزرگی را در کشور خود شان از تکلم و یا نوشت و خواند با زبان مادری و یا زبان منتخب شان باز دارند. بهتر است اجازه داده شود تا هر دو زبان، بلکه زبان های را که در کشور ما مروج است و در قانون اساسی در کنار زبان پشتو و فارسی منحیث زبان های رسمی شناخته شده اند، به گونه اختیاری و معیاری مورد کار برد قرار داشته باشد. امکان بند گذاشتن بر زبان و یا قلم جمعیت بزرگی از انسان ها کار ساده و درستی نیست.با احترام

Date :2008/08/15 : فروغ پنجشیری، سوئد
بهتر است وکلای پارلمان، که اصولا باید از منافع موکلین شان دفاع کنند، در ایجاد فرصت های برابر برای همه اقوام و ساکنین کشور سعی صادقانه و ایمانی نمایند، از جمله مسئله خیلی با اهمیت زبان ها که نباید زبان فارسی با آن همه میراث های گرانبهایش در پای منافع قوم یا گروهی و یا هم برای معامله گری و سود جوئی تنی چند زیر نام \" وحدت ملی\" و \" هویت ملی\" قربان شود. اگر پوهنتون واژه ملی است!؟ دانشگاه نیز چنین است و بلکه بین ملل دیگر مروج است و این به نظر بنده نه تنها بدی ندارد ، که عین صواب نیز هست زیرا میتواند زمینه بهتر دوستی و حسن همجواری و همدیگر فهمی ما با همسایگان همزبان ما شود. دو دسته افتخارات فرهنگی و تاریخی خود را در طبق خیره سری نهاده به دیگران سپردن کار درستی نیست. تشکر

Date :2008/08/15 : جمشید ازکابل
من فکرمیکنم تازمانی مشکل زبان درافغانستان حل نگردد وهرقومی حضورخودرا درکشورنبینند، این بحران دوام خواهد نمود. آنهائی که استدلال میکنند وطن دروضعیت جنگی وفقربسرمیبردوجنجال برسرکلمه دانشگاه جائی برای بحث نیست، درحقیقت تجاهل میکنند یا همان هایی هستند که جزخود وتبارخود درکشور، تحمل دیدن دیگران را ندارند. پس وقتی واژه دانشگاه حلال مشکلات بفکرآنها نیست، قانونی شدن واژه دانشگاه هم ضرری نداردودرحقیقت با قبول این مسئله حرمت خویش را به زبان دیگران نشان داده ویک جمع بزرگ را درکشورراضی میسازند که خود حل گوشه ای ازنارضایتیها خواهد بود. پس نظرمن این است که پارالمان کشورخواست اکثریت مردم افغانستان را درنظرگرفته تن به معامله ندهند وبه دیگران نیزاحترام بگذارند ووقتی که زبان فارسی یکی اززبانهای رسمی ودرعین زمان زبان ملی کوربطورغیررسمی است وازطریق گفتگوهای روزمره مردم افغانستان ملی بودن خودرا نشان میدهد، باید به این زبان ملی بی احترامی نه نموده به واژه های آن احترام بگذارند. حذف نام دانشگاه ازقانون تحصیلات عالی زمینه دیگری خواهد بود برای حفظ اختلاف ودشمنی درسطوح عالی علمی کشور. لذا پذیرش واژه های دانشگاه ودانشکده ورتبه های علمی استادان بزبان فارسی حتمی، ضروری وحلال مشکلات آموزشی فردای آموزندگان کشوراست. بی اعتنایی ونادیده گرفتن این حق مسلم، خیانت به زبان ملی واکثریت مطلق مردم افغانستان خواهد بود.

Date :2008/08/15 : نسرین ازولایت هرات
آقای دهقانپورسلام! شما با این نظرخواهی خود یک بخش مسئولیت ملی خودرا انجام میدهید وباید جوانان وروشنفکران ما دراین مقطع حساس چنین احساس را نشان بدهند. بی تفاوتی دربرابرزبان که با شیرمادرپیوند داشنه وجزروح وروان وخون انسان است، بی تفاوتی با هرامردیگرملی میتواند باشد. من نیزبحیث شهروند افغانستان پیشنهادم به پارالمان کشورازاین طریق اینست که برسرموضوع زبان که حقیقت زندگی جامعه ما است، محکم ایستادگی نموده، زبان مارا ازدسیسه سازمان یافته افغان ملتی ها نجات بخشند. من ازموضع گیریهای وکیل محترم وبا احساس هرات باستان وفرهنگ پرورآقای احمد بهزاد سپاسگذارم که با این موضعگیریهای منطقی درحقیقت دین ملی ووطنی خویش را به انجام رسانیده ومیرسانند. مجلس نمایندگان کشورباید دراین مرحله محکم واستواربایستند واززبان وفرهنگ خود دربرابرزبان ستیزان بی فرهنگ دفاع قانونی ومستدل کنند. گذشت ازاین امرتاریخی خیانت آشکاردربرابرزبان علمی، فرهنگی وتاریخی افغانستان وخیانت به تمام شخصیتهای بزرگ وآفرینشگرتاریخی ما که مایه فخرجهان هستند، میباشد. پس به هرقیمتی که میشود ازواژگان شرین دانشگاهی ما(دانشگاه، دانشکده، دانشیارواستادیارو...)دفاع نموده آنرا قانونی ورسمی بسازند. موفقیت شمارا دراین راه موفقیت ملت ومردم میدانیم.

Date :2008/08/15 : رستم ازبدخشان
آقای دهقانپورسلام! من ازاین طریق به مجلس نمایندگان کشورپیشنهاد میکنم که نادیده گرفتن واژه های دانشگاه ودانشکده، بی احترامی وخیانت به زبان علمی وتاریخی کشوروخیانت به روح مولانا جلال الدین، ابن سینا، فارابی، سنایی غزنوی، حافظ، سعدی، بیدل، سید جمال الدین، عمرخیام، ناصرخسرووتمام فلاسفه واندیشمندان بزرگ تاریخ کشورمان است. اگردراین مسئله کوتاه بیائید، خیانت آشکاررا به مردم افغانستان انجام داده اید. امیدوارم نمایندگان مجلس تبعات ناگوارآینده این بیتفاوتی را درنظرداشته باشندو هرگونه فیصله یکجانبه خیانت به سرنوشت ملی وتمامیت ارضی این کشوربوده وبا این کارخود عملاً کشوررا به پرتگاه تجزیه خواهید کشانید. وقتی اکثریت ملت افغانستان احساس کند که چند قوم پرست ازوطن بیگانه هیچ اعتنایی به مردمان این کشورندارند، پس چه توقعی درآینده ازوحدت ملی خیالی ودروغین خواهند داشت. با حذف کلمه دانشگاه ودانشکده وامثال این واژه های علمی مهرتأئید برتجزیه کشورخواهید گذاشت.

Date :2008/08/15 : فرخنده عطائی ازهالند
آقای دهقاپورعرض ارادت! تشکرکه این موضوع را به نظرخواهی گذاشتید. نظرمن اینست که برای جلوگیری ازاختلافات آینده دردانشگاههای کشور، مجلس نماینده گان نباید دراین باره غفلت کند. نادیده گرفتن حق نوددرصد ملت افغانستان که با این زبان درمیان خودمحاوره میکنند وحل مشکلات می نمایند، نادیده گرفتن همه ارزشهای ملی وتاریخی است. نباید برای رضایت چند آدم مریض درپارلمان که چشم خودرا بسته وجزخود هیچ کسی را نمی بینند وبا خیره سری وبی منطقی تمام لجاجت میکنند، ازحق ملی ملت افغانستان بگذرید. گذشت ازقانونی شدن واژه های ناب فارسی مهرتأید گذاشتن بربحران خونین وتجزیه کشورخواهد بود. وقتی یک اقلیت محدود حق یک اکثریت مطلق را نا دیده میگیرند، دیگرزندگی درکنارهم چه معنی دارد. وقتی کسی به خواست ملی ما احترام نگذارد ومارا برای خوشی مردم پاکستان وچند قبیله آنسوی مرزنادیده گرفته وبی حرمتی میکنند، ما هم هیچ مکلفیتی نخواهیم داشت. ما دراین باره بارها گذشت کردیم وآنها با پرروی تمام خواست های نامشروع دیگری را پیش میکشند وازنرمخویی ما سؤاستفاده میکنند. پس بیش ازاین مصلحت اندیشی کاذب برای حفظ کرسی پارلمان ووزارت وکرسی های بی اهمیت دیگر، خیانت به زبان ویک فرهنگ بزرگ است. ما ازآقای قانونی این بی اراده معامله گرآرزومندیم که بیش ازاین به سرنوشت ملت ومردم ما بازی نکند. خیانت بس است وزندگی آقای قانونی درکنارمردمش خواهد بود. روزی احساس کنند که مثل فهیم دیگربا پشتیبانی ابلهانه خود ازکرزی بی پایه گردیده فردا ازدستش گرفته به دره پنجشیرتبعیدش خواهند کرد. دانشگاه ودانشکده وامثال بکاربرد واژه های زبان فارسی حق طبیعی وانسانی ماست. هیچکس نمیتواند این حق را ازما بگیرد. دیگرعصرحجرنیست که عبدالرحمان خانی بیاید وتیغ ستم قومی برفرق مردم بگذارد.

Date :2008/08/15 : ن. رحیمی
ازنظرمن موضوع بحث پارالمان ازمسایلی مهم کنونی بحساب میرود وهرگونه غفلت نمایندگان فا رسی زبان درزمینه عملی است نابخشودنی. زیرا هرامری درکشورما باید قانونمند شودوبه دیگربه کج بحثیها پایان ببخشد. نباید آنها به جنجال چند تبارگراتن دردهند. وقتی آنها بدون درنظرداشت هیچ ملحوظی حق دیگران را نادیده میگیرند، نمایندگان اقوام دیگرنباید به مسئله زبان وبخصوص درعرصه دانشگاه کوتاهی کنند. اساس همه جنجالها درکشورما مسئله زبان است. وقتی جانبداران یک زبان غیرعلمی ازحق خود نه تنها نمیگذرند بلکه حق دیگران را نیزسلب میکنند، پس این حق اصلی جانبداران زبان فارسی است که ولو به قیمت فروپاشی کشورهم بینجامد نباید کوتاه بیایندواززبان خویش که زبان مادریشان است با تمام وجود دفاع کنندوقانونی این مهره خودفروخته نبیاید دیگران را ازحق دفاع زبان فارسی جلوگیری کند. اگرقانونی بازهم به خیانت ومعامله تن دهد، مسئولیت فردای پاسخ گویی بدوش اوبوده وفرزندان زبان فارسی یقیناً انتقام این معامله ننگین را گرفته واورا بحیث وطن فروش، معامله گروخاین به زبان وفارسی گویان معرفی خواهند نمود. پس تا دیرنشده دراین راستا تجدید نظرکرده واززبان خود جانبداری کند. ورنه این کمپاین را تا دورترین نقاط کشوربه گوش مردم رسانیده واورا رسوا خواهیم نمود.

Date :2008/08/15 : احمد بهار چوپان
جناب آقای دهگان پور درود برشما و سپاس از اینکه موضوع با اهمیتی را به نظر خواهی گذاشته اید. چنانچه آگاهان میدانند؛ این مسئله تازگی ندارد و از قبل نیز برخورد سیاسی با زبان نامیرای پارسی - دری زمینه ی تنش ها و کشیدکی های در اجتماع ما شده است. دولت کنونی حد اقل با توجه به همان تجربیات تاریخی از پیگیری سیاست ناصواب در قبال زبان پارسی باید خود داری نمائید. از جانبی دیگر ترفند \" مصطلحات ملی \" من در آوردی و جعلی؛ مانع پویندگی زبان فارسی یا هرزبان دیگری شده نمیتواند. برای من خیلی تعجب آور است که ما کلمات بسیار و بی شماری داریم که در آنها پسوند گاه بکار رفته ولی هیچ حسیاسیتی بار نیاورده اند و روزانه ناخود آگاه در مکالمات، مراسلات و محاورات میان مردم تکرار هم میشوند از جمله : کشتارگاه،آرامگاه،ایستگاه، گذرگاه محله ی قدیمی و مشهور کابل،آرایشگاه،پرورشگاه،نمایشگاه،ترمیمگاه،عبادتگاه، درگاه، بارگاه،خوابگاه،تفریحگاه،جایگاه،و از اینهای دیگر که خود بیانگر این حقیقت است که این کلمات نه تنها \" خلاف اصول اسلامی و شرعی\"! و بیگانه نیستند ، بلکه خاستگاه شان همین سرزمین است و میان باشندگان همین سرزمین مروج بوده اند و هستند و خواهند بود انشااله. اگر مدعیان وحدت ملی، به همزیستی مسمالت آمیز با دیگر هموطنان شان باور دارند اینرا باید بپذیرند که زبان پارسی ، زبان یک قوم خاص کشور نیست بلکه پارسی مثل پلی استوار همیشه اقوام گوناگون ساکن کشور را بهم وصل کرده و زبان \" چهارکتاب\"، \" سعدی\"، \" حافظ\"، \" بیدل \"، ابن سینا و زکریای رازیست که از مدرسه های محلی تا مراحل عالی همه ما در حد توان با زبان ایشان و از خوان ایشان دانش آموخته ایم! اینها دلایل اخلاقی به این معضل. حالا قانون اساسی با آن بندی جعلی اش در مورد حفظ مصطلحات ملی، تاکید برملی بودن هر دو زبان یعنی فارسی و پشتو دارد، چگونه است که کلمات مشخصی در زبان ملی کشوری \" خلاف اصول اسلامی و شرعی\"! و مضر برای سلامت جامعه پنداشته میشود در حالیکه گویندگان آن زبان از نگاه قانونی حق دارند در حفظ ، پاسداشت، پالایش و رشد و شکوفایی آن کوشا باشند! زبان پدیده ایست متحول و متغیر و ایستایی اش اسباب فتور و قصورش است ، نه بستر ماندگاری و بهتر شدنش. چگونه میتوان دم از دمکراسی و آزای های مجاز فردی و جامعه مدنی زد در حالیکه دولت و مسوولین فرهنگی به مردم تعین تکلیف کنند که چه بگو و چه نگو و چه بنویس و چه ننویس؟ اینها با روح آزادی و دموکراسی در تضاد و تقابل اند! آن زمان که سعادت نفس کشیدن در فضای اندوهگین و باروت اندود کشورم را داشتم و به دانشگاه میرفتم، صبح ها مادرم برای اینکه دیر نکنم بیدارم میکرد و برایم میگفت \" بلند شو که پوهنتون باید بروی\" هیچ اجباری هم در به کار بردن این کلمه نداشت ولی اگر اجباری شود و حرف سربالا جای دلیل علمی و برهان عقلی را بگیرد، اگر پس از این در خانه ی ما کسی اشتباها هم بجای دانشگاه گفت پوهنتون، بنده مانع خواهم شد و تحریم خواهم کرد! زیرا تا آنزمان به ارزش های مورد احترام من ارج گذاشته شود، بنده نیز خود را ملزم به حرمت گذاری ارزش های طرف مقابلم میدانم، ولی اگر با بی توجه یی به هست و بود من و ما و دست کم گرفتن افتخارات تاریخی و توهین به حافظه تاریخی من بخواهند \" وحدت ملی\" درست کنند ، زیر بار نخواهم رفت. امیدوارم روزی شاهد روی کار آیی نظامی مردمی در کشور باشیم که مسوولین اش بی هیچ تبعیض و تعصبی به مسایل نگاه کرده،با ارزشداوری به سراغ معضل های اجتماعی بروند و با دست خود تیشه برریشه آن همه میراث های گرانبهای فرهنگی - تاریخی کشور نزنند و کار شان \" وصل \" کردن باشد نه \" فصل \" کردن. آمین

Date :2008/08/15 : شاپور آریا از دوشنبه شهر، مرکز کشورتاجیکستان
بنام خدا و با سلام حضور هموطنان و خوانندگان. فکر کنم پیچیدن روی نفی یا قبول کلمات خاص در زبان فارسی،مسئله حسیاسیت برانگیزی هست؛که مسوولین امور و در مجموع هموطنان ما باید متوجه باشند. زیرا برخورد دوگانه در مورد زبان های رسمی یک کشور،بیانگر تبعیض دولتمردان حاکم است، در حالیکه دولت باید مثل یک مرجع مردمی اجازه بدهد که اگر هموطنان پشتون کتاب و نشریات به زبان پشتو منتشر میسازند، دیگران نیز به زبانی خود برمیگزنند، چنین کنند. و اگر پشتو تولنه برای بارور سازی زبان پشتو وظیفه دارد، ارگان و مرجع با صلاحیتی در کنارش برای خدمت به زبان پارسی نیز ایجاد و تحمل شود. در غیر آن تفریق نهادن میان دری و فارسی، نه پذیرفتن زبان فارسی به عنوان زبان بیگانه ، از نظر ما مقدمه چینی برای برچیدن گلیم زبان فارسی از کشور است که اینکار در ضمن ناممکن بودنش ، نهایت خطرناک و خطرساز هم هست. زیرا براندازی یک زبان به مفهوم نابود سازی فرهنگ وابسته به آن زبان و تازیخ و بالاخره نفی موجودیت سازندگان و بانیان آن زبان و فرهنگ در گستره ی تاریخی - جفرافیایی کشوریست. گام های از اینگونه جز ایجاد بی اعتمادی و بی مهری بیشتر میان ساکنین کشور ، حاصل دیگری نخواهد داشت. خداکند قبل از اینکه خیلی دیرشود مسوولین از بازی های چند گانه دست برداشته،از کار بریدن زبان های ما دست بکشند ورنه عاقبت خوشی نخواهد داشت.

Date :2008/08/15 : محمد عارف هجران ، لیسانس دانشکده ادبیات
شکر شکن شوند همه طوطیان هند زین قند پارسی که به بنگاله میرود یا زشعردلکش حافظ کسی بود آگاه که لطف طبع و سخن گفتن دری داند از اینگونه اشارات و استنادات در متون ادبی زبان فارسی،که تاکید به یگانی فارسی و دری دارد، زیاد میتوان یافت و در این شکی نیست که فارسی همان دریست و دری همان فارسی! آیا میشود \" آب \" را به دلیل اینکه در سرزمین های جداگانه وجود دارد ، چندگانه خواند؟ آب در آمو همان آب هست، که در بحیره ی خزر ! زیرا از ترکیبات مشابه یعنی هایدروجن و آکسیجن ممزوج شده و ماحصل اش مایعیست که آنرا \" آب \" می نامیم! آب نا وابسته به شوری فلان چشمه و شیرینی و گوارایی فلان کاریز آب است و نمیتوان آنرا از لحاظ ذاتی تفکیک نهاد. زبان پارسی هم چنین است ! خاستگاه آن به گواه اسناد غیرقابل انکار تاریخی - فرهنگی سرزمین ماست و محصور و مختص ساختن آن به یک جفرافیا با توسل به تغیرات لهجوی ممکن نیست. حافظ از فاصله زمانی نهصد سال به ما فریاد میزند که : بیا تا گل برافشانیم و می در ساغر اندازیم فلک را سقف بکشافیم و طرح نو در اندازیم این بنده خاکی پس از نهصد سال به خوبی و روانی قادر به خواندن و درک محتوی آن شعر کهنه استم در حالیکه حافظ متولد شیراز است و شیراز در جغرافیای سیاسی امروز مربوط کشور ایران ! اما عبدالقهار عاصی، متولد سرزمین خودم است و همولایتی ام او میفرماید: بیا که گریه کنیم به تلخ کامی دوشیزه گان آواره به بی زبانی دروازه های بسته شکسته به خاطر غم بسیار و شادمانی کم به خاطر شب و روز سیاه بی هنر بی شعری بیا که گریه کنیم ... این فرمایشات نغز عاصی شهید را نه تنها بنده که هر فارسی زبان و فارسی دانی در سراسرکره خاکی میداند، برای همین است که شعر عاصی و مجموعه های شعری عاصی در کشور های همزبان همسایه منشتر میشود، نقد میشود و بررسی میشود! پس جا دارد که به خاطر این شب و روز های سیاه بی هنری ، به خاطر شب غم های بسیار و شادمانی ها کم مان بگرییم و افتخارات و داشته های خود مان را با دست خود به خاک یکسان نکنیم

Date :2008/08/15 : سینا دلیری
به باورمن تعصب ورزیدن نسبت به زبان دیگران خواه ناخواه تعصب دیگری را ازجانب مقابل درپی خواهد داشت ودرنهایت نتیجه اینگونه برخورد های غیرمنطقی ونادیده گرفتن خواست دیگران تشدید بازهم بی باوری وبی اعتمادی اقوام افغانستان نسبت به همدیگربوده واین جامعه را بازهم بسوی ازهم گسیختگی سوق خواهد داد. پارالمان افغانستان نباید تصامیم خویش را بربنیاد خواست چند تنی که به نمایندگی ازحلقات مغرض وضد منافع ملی عمل میکنند، اتخاذ نماید. درصورتی که آنها با صراحت میگویند که اگرکلمه دانشگاه صلح را به افغانستان بیاورد وموجب قطع جنگ گردد ما قبول نداریم. پس معلوم است که هدف خاص آنها کینه توزی ودشمنی آشکاربازبان اکثریت مطلق مردم افغانستان ازنظرگفتگوهای روزمره درجامعه است وهمچنان تأ مین منافع آنانی که هدف شان حفظ جنگ واختلاف درکشورمیباشد. قانون با همه دست کاریهای خودسرانه ای که پیرو منافع گروهی درآن صورت گرفت، بازهم دربرابر زبانها صراحت دارد وقتی کسانی صریح دربرابرمتن قبول شده قانون جامعه قرارمیگیرند، مفهوم است که آنها اهداف دیگری را پی میگیرند که مغایرخواست ملی خواهد بود. لذا قانونی ساختن واژه های دانشگاه ودانشکده درکنارپوهنتون وپوهنزی درحقیقت حل ریشه ی یک بخش اختلاف زبانی ومشاجرات روزمره دانشجویان درسطح دانشگاه ها وکانونهای فراگیری دانش عالی خواهد بود. اگرقانونی شدن این موضوع خشم چند وکیل متعصب وخام اندیش را دربردارد، همنوایی ونزدیکی یک بخش بزرگ جامعه را نیزدرپی داشته ودرآینده میتواند جلوبرخوردهای اختلاف برانگیزرا بگیرد. پس قانونی شدن دانشگاه ودانشکده نیزبه صلاح وخیرمنافع ملی بوده وهیچ ضرری بکسی وارد نخواهد گردید.

Date :2008/08/15 : اوستا
درآن وقتهایی که جنگ ویتنام وامریکا جریان داشته کدام کسی که آشنایش حسن نام داشته وآدم نشه ئی بوده دروقتی دراوج بوده پرسیده: حسن آغا نظرت درباره آتش بس چیه؟ حسن آغا جواب داده: والله من هم به آتشش موافقم وهم با بسش(جوک). البته من هم پیرونظر حسن آغا هم به پوهنتونش موافقم وهم با دانشگاهش. هردوی آن به خیرخواهدبود. نیت حذف دیگران نیت دشمنی با خود وتبارخود است. دردنیای امروزنمیشود یک گروه صد نفری را هم هذف کرد ودنیای امروزدنیای پذیرش تنوع ورنگارنگی است ورمزپیشرفت وترقی کشورهای که این افکار بیمارگونه حذف کردنها را کاربیج کرده اند، نیزدرقبول تنوع زبانی وفرهنگی است. ازجنگ جهانی دوم به بعد این افکاربجزدرکشورما همش به بایگانی گذاشته شده است

 :  Date :2008/08/14مهرداد اوستا
آقای دهقانپورعزیزسلام برشما! ازتلاشهای دلسوزانه ی شما تشکر. شمادرجهت نشرمسایل جدی کشورخیلی حساس وپیگیرهستید. خداوند به شما اجروتوان بیشترنصیب کند. اما درمورد بکاربردواژه پوهنتون ودانشگاه، من به پارالمان پیشنهاد میکنم که براساس قانون حق هردو زبان حفظ گردیده، هم دانگاه قانونی شود وهم پوهنتون وهمینطورهم پوهنزی وداشکده. درغیرآن همین نارضایتی همیشگی باقی خواهد ماند.

Date :2008/08/14 : فرهاد
آقای دهقانپورمدیرمحترم سایت فراترازمرزها درود برشما! پیشنهاد من به پارالمان افغانستان اینست که مسئولیت انسانی خودرا انجام رعایت هردوزبان را داشته باشند. هم دانشگاه ودانشکده تصویب شود وهم پوهنتون وپوهنزی. عدم توجه به خواست هشتاد درصدمردمی که روزانه طبیعی به زبان فارسی مکالمه میکنند، بحران خطرناکی را بدنبال داشته وسالهای تمام اقوام باهم بی اعتماد خواهند بود.