منبع   :  مجله فارین پالیسی

ترجمه از : پاینده محمد

اسلام طرفدار حکومت دینی نیست

فتح الله گولن نویسنده صوفی مسلک ترکی که در ایجاد حرکت نوین آموزشی در جهان اسلام شهرت دارد، در نظر سنجی مجله فارین پالیسی که مربوط شورای خارجی وزارت خارجه آمریکا می شود، رتبه اول را در میان 20 روشنفکر تاثیرگذار جهان به دست آورد. او که هم اکنون در امریکا زندگی می کند پس از اعلام نتائج این نظر سنجی، با مجله فارین پالیسی مصاحبه ای انجام داد وبرخی دیدگاه های خود را با اندکی صراحت طرح کرد. بر اساس دیدگاه وی اسلام فورم خاصی برای حکومت ارائه نکرده است. نیز به نظر او اسلام به سیاست، توجه چندانی نشان نداده است. وی زندگی در سایه دموکراسی را یگانه راه حل برای مشکلات موجود در جامعه اسلامی می انگارد وتروریسم را مولود نا هنجاری های اجتماعی جوامع اسلامی می شمارد.

به همین جهت است که برخی از منتقدان، این نظرسنجی مجله فارین پالیسی را از قبیل "اسطوره سازی برای ترویج سکولاریسم" در جهان اسلام تلقی می کنند.

اینک ترجمه آن چه را که در نشریه فارین پالیسی آمده همراه با مصاحبه فتح الله گولن، از نظر می گذرانید:

وقتی که نشریه فارین پالیسی ومجله پروسپکت در طی یک نظر سنجی از رای دهندگان خواستند که در مورد تاثیر گذارترین روشنفکر دنیا نظر خود را ابراز کنند، در یک اتفاق کمتر باورپذیر این سمت را فتح الله گولن دانشمند اسلامی به دست آورد. فتح الله گولن رهبر روحانی میلیون ها انسان در کشورهای متعدد جهان شناخته می شود. هر چند هستند کسانی در ترکیه که روی خوشی به او نشان نمی دهند و اندیشه های او را تهدید کننده نظام سکولار کشور خود می پندارند. گولن که به ندرت حاضر به مصاحبه با رسانه ها می شود، در مصاحبه با ما از تروریسم، اهداف سیاسی خود، واین که چرا جنبش او تا اکنون ناشناخته مانده ومورد سوء ظن قرار گرفته سخن می گوید.

س: وقتی که خبر شدید که پرطرفدارترین روشنفکر دنیا شناخته شده اید، چه احساسی برایتان دست داد؟

ج: من هیچ گاه تصور این را نمی کردم که ودر آرزوی این نبودم که آدم مهمی در دنیا شناخته شوم. من همیشه کوشیده ام که بنده عاجز خدا وعضو عادی خانواده بشریت باشم. قرآن می گوید که انسان برای این آفریده شده که خدا را بشناسد وپرستش کند ویک جهت عبادت این است که آدم بکوشد جهان را از تباهی وخونریزی نگاهداری کند وبه خوبی سوق دهد. طبعا این نیازمند آن است که بسیاری از مسایل را با دقت مورد توجه قرار داد ونسبت به سرنوشت بشریت دلسوز بود. همین جهان بینی من است که مرا وادار می کند به این که از هر عنوان ولقب کناره گیری کنم وهیچ منصبی را نپذیرم. معذلک، از لطفی که مردم نسبت به من ابراز داشته اند، قدردانی می کنم. در واقع رای دهندگان بسیار نسبت به من نظر لطف داشته اند که مرا به عنوان تاثیرگذارترین اندیشمند در جهان لقب داده اند. لقبی که من خود را سزاوار آن نمی بینم.

س: آیا اهداف سیاسی در پشت فعالیت های شما نهفته نیست؟

ج: من نه در گذشته اهداف سیاسی را دنبال می کرده ام ونه در آینده چنین کاری را خواهم کرد. یگانه چیزی که من همیشه همت خود را روی آن متمرکز کرده ام این است که بتوانم خرسندی خدا را به دست بیاورم. از همین رو است که می کوشم خدا را به مردم به شکل درست بشناسانم وبشریت او را دوست داشته باشند.

س: آیا تعلیمات اسلام با زندگی سیاسی مسلمانان در کشورهای مختلف جهان مطابقت دارد؟

ج: اسلام به عنوان یک مذهب به طور عمده توجه به جنبه های تغییر ناپذیر زندگی وهستی می کند، در صورتی که سیستم سیاسی به جنبه های اجتماعی زندگی مادی ودنیوی توجه می کند. اصول اساسی اسلام عبارت است از عقیده، عبادت، اخلاق وسلوک که همیشه به یک حالت اند ودگرگونی نمی پذیرند. اسلام شکل ثابتی برای نظام سیاسی پیشنهاد نکرده است واساسا کوششی درین زمینه انجام نداده است. اسلام هیچ گاهی برای استقرار تئوکراسی وحکومت دینی تلاش نکرده است. در عوض، اصولی را پایه گذاری کرده که قالب وطبیعت عمومی حکومت را معین می کند. ازین رو، نه اسلام را سیاست شکل می دهد ونه رفتار وطرز تلقی مسلمانان از مسایل را.

س: چرا تو به این گمان هستی که جنبش شما از سوی بسیاری از مردم ترکیه با بدبینی برخورد می شود؟

ج: من به این گمان نیستم که بسیاری از مردم ترکیه نسبت به فعالیت های من بدگمان اند. موضوع ازین قرار است که این جنبش به وسیله داوطلبان مدیریت می شود، ودرین میان عده ای فعالیت های آن ها را مشکوک تلقی می کنند وآن ها را "رادیکال وافراطی" لقب می دهند. تعداد این افراد که بر ما حمله می کنند زیاد نیست ولی صدایشان در رسانه ها بلند است واین باعث می شود که عده ای از ناظران اوضاع فریب تبلیغات آن ها را بخورند.

س: در کشورهای مختلف دنیا مدرسه هایی تاسیس شده که مدل آن از سوی شما انتخاب شده، ومی کوشد میان دین وعلم توافق برقرار کند. از سوی مرکز تا چه حدی این مدرسه ها کنترل می شود. مدرسه هایی که توسط جنبش "گولنیست" راه اندازی شده است.

ج: تنها نقشی که من درین زمینه دارم این است که برای ایجاد این مدارس طرح داده ام ودیگران را ترغیب کرده ام. همین وبس. هیچ امکان دارد که درین جا اداره مرکزی وجود داشته باشد که از آن ها مراقبت کند وآن ها را کنترل کند. این مدرسه ها در بیشتر از 100 کشور جهان است، وشرکت های گوناگونی است که آن ها را راه اندازی کرده است. شاید برخی ازین شرکت ها با یکدیگر روابط داشته باشند وهمکاری کنند. برخی ازین شرکت شاید تجارب خود را با دیگر شرکت ها در میان می گذارند.

س: مردم چه چیزی از جنبش شما  نمی دانند که باید بدانند. یعنی جنبش گولنیست ها؟

ج: من تعبیر "گولنیست" را نمی پذیرم. من یک نویسنده هستم واز لحاظ رسمی هم واعظی هستم که میان مردم به وعظ وتبلیغ می پردازد. من تاثیر مستقیمی بر هیچ کس وهیچ فعالیتی نداشته ام. این قابل تصور نیست که من بر کسی بتوانم فشار وارد کنم وعقیده ای را بر وی تحمیل کنم.

ولی شاید برخی از مردم به دیدگاه های من اهمیت قایل شوند ومن را احترام بگذارند. البته آرزوی من این است که آن ها را با افکار خود گمراه نکنم. عده ای به این گمان هستند که من رهبر یک جنبش هستم. عده ای نیز گمان می برند که سازمان مرکزی وجود دارد که مسئولیت همه بنگاه هایی را که از روی اشتباه به من مربوط می دانند، بر عهده دارد. این گروه از مردم فعالیت های کسانی را که با شوق وذوق وجوش وجلا می خواهند به جامعه بشری خدمت کنند ورضایت خداوند را به دست آورند، فراموش کرده اند. این گروه کمک های مالیی که از سوی مردم می شود را نادیده می گیرند. این غلط فهمی باعث شده که برخی از مردم نسبت به منابع تمویل کننده این مدرسه ها پرسش هایی در ذهنشان خلق شود. برخی از کسان در ترکیه هم مرا متهم کردند به این که جاه طلبی های سیاسی دارم. البته واقعیت این است که من توانائی این کارها را ندارم چرا که از چند سال بدینسو با بیماری های گوناگون دست وپنجه نرم می کنم.

س: تو همیشه به سوی مدارا واعتدال فراخوانده ای. چه فکر می کنید چه چیز باعث به وجود آمدن تروریسم شده؟

ج: اسلام از دهشت افگنی نفرت دارد وهر گونه اقدامات دهشت افگنانه را محکوم می کند. من این موضوع را کرارا گفته ام که برای یک مسلمان واقعی امکان ندارد که تروریست باشد، وتروریست ها نمی توانند از مسلمانان واقعی نمایندگی کنند. تروریسم مسلکی ضد قانون خدا است و قرآن پیروان آن را به آتش دوزخ تهدید کرده است.

این یک واقعیت است که مسلمانان در عرصه ساینس وتکنولوژی در سده های اخیر خیلی عقب افتاده اند. جهان اسلام از اختلاف وانشقاق داخلی متحمل آسیب شده، واز اعمال ضد دموکراتیک وتضییع حقوق اساسی ملت های مسلمان وآزادی های آن ها. ولی بازهم مسلمانان نباید وامکان ندارد که به این اندیشه باشند که مشکلات خود را می توانند با ترور ودهشت افگنی حل کنند.

تروریسم زاده برخی مشکلات اساسی در جامعه مسلمانان است. این مشکلات عبارتند از: جهل وبی سوادی، فقر وبدبینی نسبت به جهان خارج.

 برخی از مردم از عده ای از جوانان وافراد ناآگاه سوء استفاده می کنند، حتا گاهی به آنان مواد مخدر می خورانند تا دست به قتل وآدم کشی وجنایت بزنند به خاطر دست یافتن به اهداف وآرمان های احمقانه.

برای شکست دادن تروریسم ضرورت دارد به این نکته توجه کنیم که همه ما عضو خانواده بشریت هستیم. این از اختیار ما بیرون است که به نژاد یا خاندانی خاص تعلق داریم. ما باید خود را از حس بی اعتمادی نسبت به یکدیگر برهانیم، ودر سایه دموکراسی اختلاف وگوناگونی را بپذیریم. من گمان می کنم که از طریق ترویج دیالوگ وتعمیم آموزش میان اقشار مختلف جامعه می توانیم بر اختلافات فائق آییم.

س: آیا دوست داری روزی به ترکیه بازگردی؟

ج: یقینا به بازدید از ترکیه ودوستان خود در آن جا اشتیاق دارم. معذلک، خود را به تقدیر سپرده ام وبه هر چه که خدا بخواهد راضی ام.

-------------------------------------------------------------

تذکر : خانه پوری هر 3 جای فورم نظرخواهی برای دوستانیکه میل دارند ابراز نظر کنند شرط حتمی است  تا دانسته شود که ، کی راجع به چه عنوانی اظهارنظرنموده است، زیرا ما برای هربخشی از علوم یک ذخیره گاه مشترک را در نظرگرفتیم و بس . مدیرمسؤل سایت

لطفاً ،  نظرات تان را پیرامون محتوای گفتگوی فوق و دورازتعصبات دینی و دنیایی بما ارسال فرمایند تانشرشوند. . مدیرمسول سایت